نطق نمایندگان مجلس در بررسی صلاحیت وزیر پیشنهادی دفاع

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما روح الله ایزدخواه، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، در نشست علنی امروز (یکشنبه 26 مهرماه) مجلس که به صورت مجازی برگزار شد، در مخالفت با برنامه های وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح، با اشاره به سوابق حرفه ای وی، گفت: مخالفت با وزیر پیشنهادی گاهی ناظر بر شخص و شخصیت فرد و گاهی ناظر بر برنامه ها و جهت گیری های اوست و انتقاد های بنده از نوع دوم است. وی با اشاره به سوابق وزیر پیشنهادی دفاع افزود: ما واقفیم که مهندس اخلاقی سابقه درخشانی در وزارت دفاع دارد و 43 سال در بدنه این وزارتخانه، از سطح پروژه تا مدیریت ارشد، تجربه کسب کرده است. حضور دوباره وی در فهرست تحریم ها و مشارکت در ساخت انواع موشک ها، از جمله اختراع الگوریتم هدایت موشک های بالستیک، از جمله سوابقی است که مورد توجه قرار دارد. وی همچنین از همرزمان شهدای صنایع دفاعی و هوافضا بوده است. نماینده مردم تهران در مجلس ادامه داد: عناوین برنامه ارائه شده از سوی وزیر پیشنهادی، در کلیت خود متناسب است، اما سه مسئله جدی در حوزه وزارت دفاع در این برنامه کم رنگ دیده شده و به ویژه درباره چگونگی اجرای آنها توضیح کافی ارائه نشده است؛ مسائلی که با توجه به شرایط خاص کشور و قرار داشتن در وضعیت جنگی نابرابر و همه جانبه، اهمیت بیشتری دارند. در این میان ، نخستین مسئله مردمی سازی صنایع دفاعی است. بر اساس رهنمود های امام شهید، از سال 1380 بر حرکت صنایع دفاعی به سمت صنایع غیردفاعی، دانشگاه ها و حوزه های مختلف تأکید شده است و این رویکرد باید با جدیت بیشتری دنبال شود. وی با اشاره به تجربه جنگ اخیر تصریح کرد: در این جنگ مشخص شد که صنایع دفاعی برای پاسخ گویی به نیاز های کشور باید از ظرفیت گسترده تری استفاده کنند. به تعبیر برخی فعالان این حوزه، اگر تاکنون با 80 شرکت همکاری می شد، از این پس باید امکان همکاری با 80 هزار شرکت فراهم شود. تحقق چنین هدفی مستلزم تغییر الگوی بسته و سنتی کارفرما و پیمانکار است. باید زمینه ورود مردم و بخش خصوصی به عرصه تولید تجهیزات و تسلیحات دفاعی فراهم شود و حتی امکان صادرات محصولات دفاعی برای فعالان این حوزه در نظر گرفته شود تا آنها به عنوان شرکای صنعت دفاعی در کنار وزارت دفاع فعالیت کنند. ایزدخواه گفت: الگوها، سازوکار ها و پروتکل های قدیمی وزارت دفاع باید بازنگری شود و مأموریت های مشخصی به دانشگاه ها، پژوهشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و پارک های فناوری واگذار شود. همان گونه که مردم با وجود بمباران در خیابان ها حضور می یابند و از کشور دفاع می کنند، شمار زیادی از نخبگان نیز آمادگی دارند در عرصه دفاعی مشارکت کنند؛ بنابراین باید سازوکار های لازم برای بهره گیری از این ظرفیت فراهم شود. دومین مسئله وضعیت شرکت های اقتصادی وابسته به وزارت دفاع است. باید درباره عملکرد این شرکت ها، از جمله وضعیت سودآوری، زیان ده بودن یا خام فروشی احتمالی آنها، بررسی و تصمیم گیری اساسی صورت گیرد. وی افزود: برخی از این شرکت ها ممکن است رقابت های ناسالمی با بخش خصوصی داشته باشند؛ موضوعی که به گفته وی، پیش تر نیز از سوی امام شهید مورد تأکید قرار گرفته است. انتظار می رود وزیر پیشنهادی دفاع در توضیحات خود، برنامه ای مشخص و روشن برای ساماندهی شرکت های اقتصادی وابسته به این وزارتخانه ارائه کند. سومین مسئله، ساختار وزارت دفاع است. ساختار این وزارتخانه نیازمند بازنگری اساسی است و باید برای افزایش چابکی و کارآمدی آن، از الگو های موفق گذشته نیز استفاده شود. نماینده تهران با اشاره به تجربه پشتیبانی و مهندسی جنگ در جهاد سازندگی گفت: الگوی پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد سازندگی، ساختاری کارآمد و چابک بود که احیای آن می تواند در بازنگری ساختار وزارت دفاع مورد توجه قرار گیرد. وی با تأکید بر ضرورت پاسخ گویی به این سه محور، خواستار توجه جدی وزیر پیشنهادی دفاع به مردمی سازی صنایع دفاعی، ساماندهی شرکت های اقتصادی و اصلاح ساختار وزارتخانه شد. شرکت های دانش بنیان باید به مغزافزار وزارت دفاع تبدیل شوند نماینده مردم اصفهان در مجلس با تأکید بر ضرورت بازنگری در الگوی فعالیت صنایع دفاعی، گفت: شرکت های دانش بنیان نباید صرفاً پیمانکار وزارت دفاع باشند، بلکه باید به عنوان مغزافزار این وزارتخانه در تصمیم سازی و توسعه فناوری های دفاعی نقش آفرینی کنند. حامد یزدیان، نماینده مردم اصفهان، جرقویه، کوهپایه، ورزنه و هرند در مجلس شورای اسلامی، در نشست علنی امروز (یکشنبه 26 مهرماه) مجلس که به صورت مجازی برگزار شد، در مخالفت با برنامه های وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب اسلامی، سرداران دفاع مقدس و به ویژه وزیر شهید دفاع، سردار نصیرزاده، تأکید کرد که انتقاد های مطرح شده به معنای نادیده گرفتن توانمندی ها و سوابق وزیر پیشنهادی نیست. در شرایط جنگی و دوران دفاع از کشور، همه ما وظیفه داریم از مجموعه وزارت دفاع به صورت همه جانبه پشتیبانی کنیم و ان شاءالله هر فردی که از مجلس رأی اعتماد بگیرد، همه نمایندگان خود را مکلف به حمایت از او می دانند؛ با این حال، در برنامه پیشنهادی مواردی وجود دارد که به نظر می رسد کمتر مورد توجه قرار گرفته و لازم است درباره آنها تذکر داده شود. یزدیان نخستین محور مورد تأکید خود را ضرورت گسترش برون سپاری در وزارت دفاع و استفاده جدی تر از ظرفیت شرکت های دانش بنیان عنوان کرد و گفت: پس از جنگ و به ویژه با توجه به آسیب هایی که در این جنگ دیدیم، ضرورت دارد برون سپاری در وزارت دفاع با جدیت بیشتری دنبال شود. وی با اشاره به تفاوت دیدگاه خود با رویکرد مطرح شده در برنامه وزیر پیشنهادی افزود: نباید شرکت های دانش بنیان را صرفاً پیمانکار وزارت دفاع ببینیم؛ بلکه معتقدم این مجموعه ها باید به عنوان مغزافزار وزارت دفاع ایفای نقش کنند. نماینده مردم اصفهان در مجلس تصریح کرد: باید تنوع دیدگاه ها و خلاقیت هایی را که در خارج از مجموعه وزارت دفاع شکل می گیرد، بپذیریم و از آنها برای تقویت توان وزارت دفاع و نیرو های مسلح استفاده کنیم. در برخی روش ها نیز باید زمینه بروز نوآوری و خلاقیت فراهم شود. وی ادامه داد: به نظر می رسد لازم است در حوزه هایی مانند اپتیک و لیزر، رادار، پهپاد و موشک تمرکز بیشتری صورت گیرد؛ چراکه اینها از جمله حوزه هایی هستند که ظرفیت های دانش بنیان خارج از وزارت دفاع می توانند در آنها نقش جدی داشته باشند، اما متأسفانه برخی از این موضوعات کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. یزدیان با اشاره به تجربه جنگ اخیر گفت: برای پاسخ گویی به نیاز های دفاعی کشور باید امکان همکاری گسترده تر با شرکت های فناور و دانش بنیان فراهم شود و الگوی سنتی و محدود همکاری با پیمانکاران مورد بازنگری قرار گیرد. دانشگاه ها، پژوهشگاه ها، شرکت های دانش بنیان و پارک های فناوری باید بتوانند سهم مؤثرتری در توسعه فناوری های دفاعی داشته باشند. این نماینده مردم در مجلس، دومین محور مورد انتقاد خود را تمرکز عمده برنامه وزیر پیشنهادی بر مباحث نظامی دانست و اظهار کرد: باید بپذیریم جنگی که اکنون درگیر آن هستیم، یک جنگ چندبعدی و ترکیبی است و وزارت دفاع نیز باید در برنامه های خود به همه ابعاد آن توجه جدی تری داشته باشد. وی افزود: اگرچه تمرکز بر توان نظامی و سوابق فنی وزیر پیشنهادی قابل توجه است، اما جنگ ابعاد دیگری نیز دارد که باید در برنامه ریزی ها دیده شود. برای نمونه، موضوع تأثیر رادار های دشمن مستقر در کشور های منطقه بر شرایط اقلیمی و بارش های کشور، همچنین جنگ سایبری و دیگر ابعاد این تقابل، از مسائلی است که به گفته وی، نیازمند توجه بیشتری است. یزدیان تأکید کرد: از وزیر پیشنهادی انتظار می رود در صورت کسب رأی اعتماد، این موضوعات را نیز به صورت جدی در دستور کار قرار دهد؛ چراکه اگر در حوزه نظامی به پیروزی برسیم، اما در سایر ابعاد جنگ نتوانیم به نتیجه مطلوب دست پیدا کنیم و تاب آوری کشور کاهش یابد، با مشکلاتی مواجه خواهیم شد. نماینده مردم اصفهان در مجلس در ادامه با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار با نیرو های مسلح گفت: در نیرو های مسلح هم به توان عملیاتی نیاز داریم و هم به انگیزه های معنوی؛ بنابراین نباید وزارت دفاع را صرفاً با نگاه تکنوکراتیک اداره کنیم. وی افزود: انتظار می رود در اظهارات و برنامه های وزیر دفاع، علاوه بر سوابق فنی و تخصصی، صلابت، اقتدار و نگاه اعتقادی نیز مورد توجه قرار گیرد. هرچند مشخصات فنی و توانمندی های تخصصی در اصابت موشک ها به اهداف بسیار مهم است، اما نباید نقش باور های معنوی و انگیزه های درونی نیرو های مسلح را نادیده گرفت. یزدیان با اشاره به عبارت قرآنی «وَمَا رَمَیْتَ إِذْ رَمَیْتَ وَلَکِنَّ اللَّهَ رَمَیٰ» تصریح کرد: یکی از عواملی که نیرو های مسلح ما را در مسیر دفاع تقویت می کند، همین باور های اعتقادی است و انتظار می رود این رویکرد در بیانات و برنامه های وزیر پیشنهادی نیز پررنگ تر باشد. وی همچنین بر ضرورت رسیدگی جدی به معیشت نیرو های مسلح تأکید کرد و گفت: در این زمینه همچنان جای کار وجود دارد و مطالبات و گلایه هایی از سوی نیرو های مسلح مطرح است. در کنار افزایش توان فنی و عملیاتی، باید برای بهبود وضعیت معیشتی و تقویت انگیزه های اعتقادی نیرو ها نیز برنامه ریزی شود. یزدیان در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به شرایط جبهه مقاومت اظهار کرد: جبهه مقاومت در روز های کنونی به حمایت های جمهوری اسلامی ایران نیاز دارد و همان طور که در سال های گذشته نیز حمایت از این جبهه از راهبرد های کلان نظام بوده است، این موضوع باید همچنان مورد توجه قرار گیرد. وی از وزیر پیشنهادی دفاع خواست در اظهارات خود در مجلس، موضع صریح و قاطع خود را در حمایت از جبهه مقاومت اعلام کند و افزود: اعلام روشن این موضع، پیام مهمی برای دنیا خواهد داشت و می تواند برای نیرو های مقاومت در لبنان، عراق و یمن نیز دلگرم کننده باشد. نماینده مردم اصفهان در مجلس تأکید کرد: حمایت صریح از جبهه مقاومت می تواند در نابودی و ناامید کردن دشمنان و تقویت روحیه نیرو های مقاومت در منطقه مؤثر باشد برنامه وزیر پیشنهادی دفاع از انسجام و انطباق مناسبی با اسناد بالادستی برخوردار است نماینده مردم تهران در مجلس، با ارزیابی مثبت برنامه وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح، بر ضرورت بازنگری در بخش زمان بندی برنامه ها، تبیین موارد مغفول مانده در انطباق با اسناد بالادستی و تکمیل احکام مرتبط با برنامه هفتم توسعه تأکید کرد. حجت الاسلام علیرضا سلیمی در نشست علنی امروز (یکشنبه، 26 مهرماه) مجلس شورای اسلامی که به صورت مجازی برگزار شد، در موافقت با برنامه های مهرداد اخلاقی، وزیر پیشنهادی دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح، با اشاره به ارزیابی برنامه ارائه شده به مجلس، گفت: هیچ برنامه ای که از سوی انسان تدوین می شود، عاری از نقص نیست؛ آنچه اهمیت دارد، ارزیابی کلی و معدل عملکرد برنامه است. از این رو، باید نقاط قوت و بخش های نیازمند اصلاح برنامه وزیر پیشنهادی را در کنار یکدیگر بررسی کرد. عضو هیأت رئیسه مجلس با اشاره به توجه برنامه وزیر پیشنهادی به اسناد بالادستی، افزود: در دوره های مختلف مجلس، کمتر برنامه ای را شاهد بوده ایم که به این میزان از محور های اسناد بالادستی توجه کرده باشد. در برنامه ارائه شده، 23 محور از اسناد بالادستی مورد توجه قرار گرفته که این موضوع از نقاط قوت آن به شمار می رود. از دیگر نقاط قوت این برنامه، ارزیابی دقیق شرایط محیطی است که برنامه در آن تدوین شده است. همچنین، با توجه به ملاحظات امنیتی، برخی موضوعات در متن برنامه درج نشده اند، اما شرایط و اقتضائات حاکم بر تدوین آن به درستی مورد توجه قرار گرفته است. نماینده مردم تهران در مجلس با اشاره به ساختار برنامه وزیر پیشنهادی دفاع، تصریح کرد: برنامه ارائه شده از دسته بندی مناسبی برخوردار است و موضوعاتی همچون روند های دفاعی و امنیتی، مسائل اقتصادی، علم و فناوری، منابع انسانی، رفاه و تأمین اجتماعی، مأموریت های کلان وزارت دفاع، ساختار کلی وزارتخانه، تحقیقات، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی، سرمایه گذاری، مسکن کارکنان، دیپلماسی دفاعی، تعامل با مجلس، صادرات دفاعی، مشارکت های دفاعی و توسعه سرمایه انسانی را در بر می گیرد. عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به ارزیابی معاونت نظارت مجلس از برنامه وزیر پیشنهادی، گفت: در بخش های تناسب برنامه با مأموریت های وزارتخانه، واقع گرایی، صراحت و شفافیت، انسجام، جامعیت، آینده نگری و سنجش پذیری، ارزیابی مطلوبی از برنامه صورت گرفته است. یکی از مشکلاتی که در برنامه های برخی وزرا وجود دارد، کلی گویی و مشخص نبودن شاخص های ارزیابی است؛ مسئله ای که نظارت مجلس بر اجرای تعهدات را دشوار می کند. خوشبختانه برنامه آقای اخلاقی در حوزه صراحت، شفافیت و انسجام وضعیت مطلوبی دارد. حجت الاسلام سلیمی با بیان اینکه زمان بندی برنامه از جمله بخش های نیازمند بازنگری است، خطاب به وزیر پیشنهادی دفاع اظهار کرد: در ارزیابی انجام شده، بخش زمان بندی در سطح متوسط قرار گرفته است و انتظار می رود برای اصلاح و تکمیل این بخش اقدام شود. وی درباره میزان انطباق برنامه با اسناد بالادستی نیز توضیح داد: بر اساس ارزیابی انجام شده، 70 درصد برنامه با اسناد بالادستی منطبق و 22 درصد آن همسو ارزیابی شده است؛ با این حال، برای 8 درصد باقی مانده، انطباق مشخصی ذکر نشده است. انتظار می رود وزیر پیشنهادی در توضیحات خود، علت این موضوع را روشن کند. هرچند در بخش هایی از برنامه به برخی از این موارد اشاره هایی شده، اما این اشارات باید صریح تر و شفاف تر باشد. عضو هیأت رئیسه مجلس با اشاره به بخش های تخصصی برنامه وزیر پیشنهادی دفاع، بیان کرد: در حوزه ساخت و تولید اقلام مورد نیاز نیرو های مسلح، تحقیقات صنعتی، توسعه فناوری و افزایش ظرفیت صنایع دفاعی، محور های متعددی در برنامه پیش بینی شده است. همچنین، 18 محور از بیانات و رهنمود های امام شهید و رهبر معظم انقلاب در برنامه استخراج و مورد توجه قرار گرفته است.در بخش های مختلف برنامه، از جمله حوزه موشکی، پدافند هوایی، پهپادی، دریایی، فضایی، زمینی، پشتیبانی هوایی، پشتیبانی امنیتی و نظامی و مشارکت های دفاعی، موضوعات مرتبط مورد توجه قرار گرفته است. این مباحث در صفحات مختلف برنامه، از جمله صفحات 30 تا 56، تشریح شده اند. عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با اشاره به اهمیت هماهنگی در امور تحقیقات صنعتی، گفت: در زمینه هماهنگی میان بخش های مختلف تحقیقات و صنعت دفاعی، اهداف برنامه های دفاعی و توسعه ظرفیت های صنعتی، پیشنهاد های مناسبی ارائه شده است. همچنین، در حوزه آموزش و تربیت نیروی متخصص و توسعه سرمایه انسانی نیز برنامه های قابل توجهی در صفحات 59 و 60 ارائه شده است. نماینده مردم تهران در مجلس با تأکید بر ضرورت شفافیت بیشتر در انطباق برنامه با اسناد بالادستی، اظهار کرد: در این بخش، 18 محور مورد بررسی قرار گرفته و میزان انطباق هر یک مشخص شده است، اما انتظار می رود مواردی که به صورت اجمالی مطرح شده اند، با صراحت بیشتری در برنامه درج شوند تا امکان ارزیابی و نظارت بر اجرای آنها فراهم باشد. وی با اشاره به بررسی انطباق برنامه وزیر پیشنهادی با سیاست های ابلاغی، گفت: در این زمینه، 24 جدول تهیه شده و محور های مختلف، از جمله مبارزه با فساد درون دستگاهی، اصلاح ساختار های اقتصادی و توجه به مدیریت جهادی و اصل «ما می توانیم» مورد بررسی قرار گرفته است. موارد و ملاحظات تکمیلی نیز به صورت جداگانه در اختیار وزیر پیشنهادی قرار خواهد گرفت. حجت الاسلام سلیمی افزود: یکی از مشکلات موجود این است که برنامه های وزرا باید با برنامه هفتم توسعه انطباق داشته باشند و قرار بود برای اجرای آن، برش های یک ساله تدوین شود. دولت نیز قرار است اصلاحاتی را در برنامه هفتم ارائه کند، اما تا زمان بیان این مطالب، اصلاحات مورد نظر به مجلس ارائه نشده است. در صورت تأخیر در ارائه اصلاحات برنامه هفتم، ممکن است در سال آینده نیز میان برنامه ها، بودجه و احکام قانونی ناهماهنگی ایجاد شود. با این حال، در بررسی برنامه فعلی وزیر پیشنهادی دفاع، 14 محور مرتبط با احکام مختلف برنامه هفتم شناسایی شده و برای موارد منطبق، همسو و ذکرنشده، جداول جداگانه ای تهیه شده است. این نماینده مردم در مجلس دوازدهم با اشاره به برخی موارد مغفول مانده در برنامه وزیر پیشنهادی، تصریح کرد: از جمله این موارد، موضوع بسیج مستضعفین است که با توجه به حکم جزء 6 بند «3» ماده 102 برنامه هفتم توسعه، انتظار می رود در برنامه وزیر دفاع به صراحت مورد توجه قرار گیرد. وی همچنین با اشاره به برخی احکام مرتبط با حوزه مسکن و سایر بخش های برنامه هفتم، از وزیر پیشنهادی خواست مواردی را که در برنامه به صورت روشن منعکس نشده اند، در برنامه تکمیلی یا توضیحات خود مورد توجه قرار دهد. عضو کمیسیون صنایع و معادن خود از رئیس جمهور به دلیل معرفی وزیر پیشنهادی دفاع تشکر کرد و گفت: انتظار می رود هرچه سریع تر درباره وضعیت وزارتخانه های نفت و اطلاعات نیز تعیین تکلیف شود. نباید تعیین تکلیف وزارتخانه ها بیش از این به تأخیر بیفتد. اگر قرار است لایحه ای درباره وزارتخانه مربوطه به مجلس ارائه شود، باید هرچه سریع تر این اقدام صورت گیرد و مسائل موجود در مسیر تصمیم گیری برطرف شود. حجت الاسلام سلیمی با اشاره به حمایت برخی از فعالان حوزه هوافضا از وزیر پیشنهادی دفاع، خاطرنشان کرد: امیدوارم وزیر پیشنهادی با توجه به شرایط کشور و ملاحظاتی که از سوی موافقان و مخالفان مطرح شد، بتواند با رأی بالای نمایندگان مجلس مسئولیت وزارت دفاع و پشتیبانی نیرو های مسلح را بر عهده بگیرد.